Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Không có chủ tâm, do ngẫu nhiên: Diễn tả sự việc xảy ra một cách tự nhiên, không được dự tính, lên kế hoạch hay cố ý từ trước.
   • Vô tình gặp hoặc nhận biết được: Diễn tả việc gặp gỡ, phát hiện hay biết đến điều gì đó một cách bất ngờ, ngoài ý muốn.

2. Phó từ:

   • Một cách ngẫu nhiên, vô tình: Dùng để bổ nghĩa cho động từ, miêu tả hành động được thực hiện hoặc xảy ra một cách tình cờ.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Đó chỉ là một sự kiện tình cờ, không ai ngờ tới. (Sự kiện đó xảy ra một cách ngẫu nhiên.)
  • Cuộc gặp gỡ tình cờ ấy đã thay đổi cuộc đời anh. (Cuộc gặp gỡ ngẫu nhiên, không hẹn trước đó.)

• Phó từ:

  • Tôi tình cờ nghe được câu chuyện của họ khi đi ngang qua. (Tôi vô tình nghe thấy câu chuyện của họ.)
  • Anh ấy tình cờ phát hiện ra bí mật cất giấu trong ngăn kéo. (Anh ấy vô tình tìm thấy bí mật.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thật là tình cờ": Dùng như một câu cảm thán để nhấn mạnh sự trùng hợp ngẫu nhiên, đầy bất ngờ.

  • A: "Hóa ra chúng ta học cùng trường cấp ba!" - B: "Ồ, thật là tình cờ!"

• "Tình cờ mà...": Cấu trúc dùng để mở đầu, giải thích một sự việc ngẫu nhiên dẫn đến kết quả nào đó.

  • Tình cờ mà tôi đọc được bài báo ấy, nên mới biết tin. (Chính vì sự ngẫu nhiên tôi đọc được bài báo...)

Biến thể và từ liên quan

• Ngẫu nhiên (tính từ, phó từ): Có nghĩa tương tự, nhấn mạnh tính chất không theo quy luật, không chọn lựa trước. (Ví dụ: )
• Vô tình (tính từ, phó từ): Nhấn mạnh sự không cố ý, không có chủ đích. (Ví dụ: )
• Tình cờ tính (danh từ - ít dùng): Tính chất ngẫu nhiên, sự tình cờ.

Từ đồng nghĩa

• Tự nhiên: Xảy ra không do tác động cố ý.
• Bất ngờ: Đến một cách ngoài dự kiến.
• Tình cơ (từ cũ, ít dùng): Cùng nghĩa với "tình cờ".

Từ trái nghĩa

• Cố ý: Có chủ tâm, chủ đích từ trước.
• Cố tình: Làm một cách có chủ ý.
• Chủ tâm: Có ý đồ, dự định sẵn.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• "Tình cờ hữu ý": Thường dùng với hàm ý mỉa mai, cho rằng một việc tưởng như ngẫu nhiên nhưng thực ra đã được sắp đặt, tính toán.
  • Anh ta cứ "tình cờ" đi ngang qua nhà cô ấy mỗi ngày. Rõ là tình cờ hữu ý.
• "Gặp nhau tình cờ": Gặp gỡ một cách không hẹn trước.
  • Hai người bạn cũ gặp nhau tình cờ ở sân bay.

1. tt. Không có chủ tâm, do ngẫu nhiên, vô tình gặp hoặc nhận biết được: cuộc gặp gỡ tình cờ tình cờ nghe được câu chuyện Tình cờ anh gặp em đây, Như sông gặp nước như mây gặp rồng (cd.).